ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ


Τιμ : Sir Timothy Berners-Lee.

Ο εφευρέτης του World Wide Web. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες της σύγχρονης εποχής.


Internet , Web και Διαδίκτυο.

Οι τεχνολογίες του Internet αφορούν τη δικτύωση των υπολογιστών, ενώ το World Wide Web ή απλώς Web αποτελεί το λογισμικό που απαιτείται για να λειτουργήσει η πρόσβαση και η ανάκτηση του περιεχομένου των ιστοσελίδων. Το Web είναι η πιο επιτυχημένη εφαρμογή του Internet. Σε αυτό το κείμενο ο όρος «Διαδίκτυο» χρησιμοποιείται με την ευρεία έννοια του συστήματος που συγκροτούν οι τεχνολογίες του Internet και του Web. Οι όροι Internet και Web χρησιμοποιούνται ξεχωριστά μόνο στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αναφερόμαστε στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.


Διαδημιουργία (inter-creativity).

Ως διαδημιουργία ορίζεται η δυνατότητα συνεργατικής παραγωγής με τη χρήση του Διαδικτύου. Αφορά τη δημιουργία ψηφιακών ή και παραδοσιακών αγαθών και βασίζεται στη διευκόλυνση της επικοινωνίας και της συνεργασίας, ανεξάρτητα από τον χώρο και τον χρόνο της παραγωγής. Επεκτείνει την έννοια της αλληλεπίδρασης (interactivity) και της διάδρασης (interaction), διότι προσθέτει την παραγωγή αποτελέσματος με τη μαζική συνεργασία στο Διαδίκτυο. Στο Διαδίκτυο δεν υπάρχει περιορισμός και είναι πολύ φθηνή η συμμετοχή χιλιάδων χρηστών σε μια λειτουργία του − από την τηλεδιάσκεψη μέχρι τη συνεργατική γραφή κειμένου την ίδια στιγμή ή σε ασυνεχή χρόνο (π.χ. Βικιπαίδεια). Η διαδημιουργία στην οικονομία αναφέρεται στις δυνατότητες συνεργασίας με χαμηλό αρχικό και οριακό κόστος.


Κοινωνική μηχανή (social machine).

Ως κοινωνική μηχανή ορίζεται το σύνολο των κοινωνικών λειτουργιών που υλοποιούνται με τη βοήθεια μηχανικών μέσων όπως για παράδειγμα υπολογιστές και κώδικας. Η Βικιπαίδεια , οι online δημοπρασίες και τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν παραδείγματα κοινωνικών μηχανών. Χαρακτηρίζονται «μηχανές» διότι ο κώδικας είναι η πρώτη ύλη τους και με βάση αυτόν μπορούν να επιτελούν λειτουργίες με επαναλαμβανόμενο τρόπο και σε μετρήσιμο επίπεδο ποιότητας. Χαρακτηρίζονται «κοινωνικές», διότι ο ανθρώπινος χρήστης συνδιαμορφώνει τις λειτουργίες τους. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στην εισαγωγή των νέων κοινωνικών μηχανών που πυροδότησε η έλευση του Διαδικτύου.


Διαδικτυακή ευφυΐα (νέος όρος).

Η ικανότητα να αξιοποιούμε τις δυνατότητες και να προστατευόμαστε από τους κινδύνους του Διαδικτύου. Αυτό προϋποθέτει ότι έχουμε κατανοήσει τα βασικά χαρακτηριστικά του online σύμπαντος και τα έχουμε συνειδητά ενσωματώσει στη βασική μας δραστηριότητα. Η απλή αναζήτηση πληροφορίας και η επικοινωνία συνιστά έναν μικρό δείκτη διαδικτυακής ευφυΐας. Η ανάρτηση περιεχομένου, η συνεργασία και η διαδημιουργία χαρακτηρίζουν έναν έξυπνο χρήστη του Διαδικτύου.


Web 1.0 (πρώτη γενιά του Web).

Το Web ξεκίνησε ως ένας οικουμενικός πίνακας ανακοινώσεων και παραπομπών από ένα σημείο του κειμένου σε άλλα κείμενα. Ένα πολύ μικρό ποσοστό χρηστών προσέθετε περιεχόμενο στο Διαδίκτυο, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία αρκούνταν στην πλοήγηση.


Web 2.0 (δεύτερη γενιά του Web).

Σήμερα η πλειονότητα του περιεχομένου παράγεται στα κοινωνικά δίκτυα και η εξερεύνησή του γίνεται μέσα από τις μηχανές αναζήτησης. Η εισαγωγή και εξάπλωση των wikis (π.χ. Wikipedia ), της κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook), των ιστολογίων (δηλαδή των blog) και της ανάρτησης φωτογραφιών και πολυμέσων (π.χ. YouTube) σηματοδότησε τη μετάβαση στο Web 2.0. Το συμμετοχικό ή κοινωνικό Διαδίκτυο βασίζεται στην ευρεία συμμετοχή, στη δημοσίευση ψηφιακού περιεχομένου και στην επικοινωνία δισεκατομμυρίων χρηστών.


Web 3.0 ή Σημασιολογικό Web (τρίτη γενιά του Web).

Ο Αριστοτέλης είναι άνθρωπος. Οι άνθρωποι είναι θνητοί. Άρα, ο Αριστοτέλης είναι θνητός. Παρόμοιοι, φαινομενικά απλοϊκοί συλλογισμοί όταν γίνονται αυτόματα μπορούν να οδηγήσουν σε χρήσιμες υπηρεσίες. H τρίτη εποχή του Web αφορά τη σύνδεση της σημασίας και όχι απλά τη σύνταξη του περιεχομένου και βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, με κορωνίδα τη διάδοση των Συνδεδεμένων Ανοιχτών Δεδομένων.


Συνδεδεμένα Ανοιχτά Δεδομένα (ΣΑΔ) (Linked Open Data).

Αποτελεί μια απλουστευμένη εκδοχή του Σημασιολογικού Web χωρίς πολύπλοκους ορισμούς εννοιών (οντολογίες). Η νέα πρόταση θέτει σε πρώτο πλάνο τη δημοσίευση των δεδομένων στο Διαδίκτυο υποσκελίζοντας την ανάγκη υιοθέτησης μιας αυστηρής δομής. Παροτρύνει τους χρήστες πρώτα να δημοσιοποιήσουν τα δεδομένα τους στο Διαδίκτυο με έναν ενιαίο τεχνικά  τρόπο (και όχι απαραίτητα νοηματικά ταυτόσημο). Τα ΣΑΔ  βρίσκονται υψηλά στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των ΗΠΑ , της Μεγάλης Βρετανίας και σχεδόν κάθε χώρας. Στο παιχνίδι εισήλθαν και οι επιχειρήσεις του Διαδικτύου.


World Wide Web Consortium (W3C).

O φορέας προτυποποίησης των τεχνολογιών του Web που πρωταγωνιστεί στην αλματώδη πρόοδό του από το 1993 μέχρι σήμερα. Στο τιμόνι του από την αρχή βρίσκεται ο ίδιος ο Τιμ.